Robert maakt schoolpleinen rookvrij

Robert van de Graaf is verslavingsarts en zet zich met veel energie in voor de Rookvrije Generatie. Met zijn enthousiasme, toegankelijkheid en menselijke aanpak weet hij mensen, organisaties en instellingen met elkaar te verbinden. En dat werpt duidelijk vruchten af.

WAAROM ZET JE JE ZO IN VOOR EEN ROOKVRIJE GENERATIE?

“Het is essentieel dat kinderen niet gaan roken. Een rookvrije generatie creëer je alleen door te zorgen dat rokers niet roken in aanwezigheid van kinderen. De Rookvrije Generatie is het grote kader, het hogere doel. Door te praten over de kinderen in de omgeving, kom je makkelijker in gesprek en krijg je meer mensen mee. Een sigaret speelt een grote rol in de interactie tussen mensen. Men vindt het stoer en ontspannend en denkt moeilijk contact te leggen zonder sigaret. Maar als de omgeving rookvrij is, verandert automatisch je gedrag. De omgeving heeft zoveel impact.

Voor ik verslavingsarts werd, was ik in opleiding voor een ander specialisme. In het ziekenhuis zag ik geregeld een jongeman die op een scootmobiel naar de Spoedeisende Hulp kwam vanwege hevige benauwdheid. Hij kwam soms ook samen met zijn zoontje die bij hem op schoot zat. Als deze man in het ziekenhuis behandeld was, stak hij buiten het ziekenhuis gelijk weer een sigaret op. Het werd voor mij zo duidelijk dat er meer aan de hand moest zijn dan een ‘slechte gewoonte’. Waarom lukte het die man niet om te stoppen met roken? Ook behandelde ik in het ziekenhuis mensen met handletsel. Handletsel zou een goede gelegenheid kunnen zijn om te stoppen met roken, want roken verstoort het genezingsproces. Maar velen zeiden dat ze toch met de andere hand konden roken? Ik voelde dat ik hier meer mee wilde doen. Mijn missie is om de gezondheidsvaardigheden van mensen te verbeteren door met ze in contact te gaan en de omgeving rondom mensen te veranderen.”

WAT HEB JE ALS EERSTE ROOKVRIJ GEKREGEN?

Het eerste initiatief van Robert was het rookvrij maken van de gesloten jeugdzorginstelling waar hij eind 2012 als verslavingsarts ging werken. “Het viel me op dat veel patiënten én collega’s rookten. Samen een sigaretje roken was vaak onderdeel van de behandeling. En er was een klein winkeltje in de kliniek, waar ook kinderen van tien jaar tabak konden kopen. Ze stonden onrustig voor de ingang te wachten tot het winkeltje open zou gaan. Een heel ongezonde omgeving. Ik ben gaan onderzoeken of en hoe het mogelijk zou zijn om de kliniek rookvrij te maken. Ik heb met allerlei mensen gepraat, bijvoorbeeld van rookvrije klinieken in het buitenland. Ook met mijn rokende collega’s heb ik veel gesproken. Hun werkroutine zou gaan veranderen. Mijn manager steunde me in het hele proces, dat was essentieel. De slogan van de kliniek is niet voor niets ‘met lef’. Lef was in dit traject echt nodig, zeker omdat dit destijds het eerste rookvrije initiatief in deze sector was. Inmiddels volgen meer instellingen. 1 januari 2014 stopte het personeel met roken in de kliniek. En 2 maanden later konden ook de jongeren niet meer in de kliniek roken. Het personeel gaf hiermee het goede voorbeeld én werd zelfs gesteund door de jongeren. Het was een heftig proces, de weerstand richtte zich voor een belangrijk deel op mij en mijn manager. Zo was mijn spreekuur een tijd vrijwel leeg, want ik was in hun ogen immers de boosdoener. Het is goed dat ik heb ervaren hoe heftig dit proces kan zijn. Het had echt veel impact op alle betrokkenen en ook op mij persoonlijk, maar het was het waard.”

WAT ZIJN JE TIPS VOOR ANDERE ZORGVERLENERS DIE ZICH WILLEN INZETTEN?

“ Zoek contact met de Rookvrije Generatie. Er is al veel bedacht, dus je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden. We kunnen onze krachten bundelen. Zo vormen we een steeds groter netwerk om dit probleem aan te pakken. Er worden steeds meer verbindingen gelegd en kennis wordt gedeeld. Het is echt een nieuwe manier van werken in de zorg!”